Archive for Απρίλιος 2012

Δημοσιεύματα για τη Μεταμόρφωση

Δημοσιεύματα για τη ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

       

Συνεντεύξεις – Αφιερώματα:

Συνέντευξη της Ιωάννας Μεϊτάνη με τους συντελεστές της παράστασης για την εφημερίδα ΑΥΓΗ

– Συνέντευξη του  Σάββα Στρούμπου στην Κρυσταλία Πατούλη για το το TVXS

Παρουσίαση της Ιλειάνας Δημάδη στο ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ

–  Συνέντευξη: Ο Σάββας Στρούμπος μιλά στο Culture Now

–  Αφιέρωμα του Δημήτρη Μανιάτη στα ΝΕΑ

–  Συνέντευξη:Ο  Σάββας Στρούμπος μιλά στη Μάνια Ζούση και τον ΣΚΑΙ 

–  Παρουσίαση της Αντιγόνης Κάραλη  στην εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

–  Παρουσίαση του Γιώργου  Βαϊλάκη στην εφημερίδα ΗΜΕΡΗΣΙΑ

–  Συνέντευξη της Μαρώς Τριανταφυλλου με τους συντελεστές της παράστασης  στην εφημερίδα ΕΠΟΧΗ

–  Συνέντευξη του Μιλτιάδη Φιορέντζη στο Γιάννη Καραμπίτσο και το Camerastylo Ανάγνωση του υπολοίπου…

Αφιέρωμα του Δημήτρη Μανιάτη στα ΝΕΑ

ΝΕΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ

Πρεμιέρα σε πρώην κρατητήρια

Του Δημήτρη Ν. Μανιάτη

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 25 Απριλίου 2012

Θεατρική ομάδα – κολεκτίβα με συναποφάσεις για τα έργα, με ίση αμοιβή για κάθε μέλος και με ξεκάθαρο πολιτικό και κοινωνικό πρόσημο. Η ομάδα Σημείο Μηδέν, με μέσο όρο ηλικίας τα τριάντα, συστήνει Καμί και Κάφκα σε ασυνήθιστες «σκηνές»

Είναι τριαντάρηδες. Και ούτε. Μια μικρή κολεκτίβα που δεν υψώνει το δάχτυλο διδακτικά ούτε κάνει πολιτικά κηρύγματα, ενώ εδώ η τέχνη – που σχεδόν πάντα εμπεριέχει την πολιτική – έχει τη μορφή κριτικής. Και η ομάδα τους λέγεται Σημείο Μηδέν αφού ο μεταιχμιακός χαρακτήρας της εποχής, της τέχνης και των ανθρώπων μόνο ως σημείο μηδέν μπορεί να οριστεί.
«Κάτι παλεύει να γεννηθεί σήμερα. Και πάνω σε αυτό φτιάξαμε την ομάδα μας. Υπήρχε μέσα μου ένα τέτοιο όνειρο. Οταν διάβαζα το κείμενο της «Σωφρονιστικής αποικίας» του Φραντς Κάφκα συγκλονίστηκα. Εδειχνε γλαφυρά την εγγραφή της εξουσίας πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Με τα άλλα παιδιά γνωριζόμασταν ήδη. Με τον Μιλτιάδη Φιορέντζη ήμασταν μαζί στο θέατρο Αττις, με τη Ρόζα Προδρόμου γνωριζόμασταν από θεατρικά εργαστήρια. Μας συνέδεαν κοινά οράματα, κοινές ιδέες και με τα παιδιά που μετά συμπλήρωσαν την ομάδα», αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο σκηνοθέτης και ηθοποιός της ομάδας Σάββας Στρούμπος.
Και έτσι η ομάδα Σημείο Μηδέν συστήνεται τον Οκτώβρη του 2008 με αφορμή την παράσταση «Στη σωφρονιστική αποικία» του Φραντς Κάφκα (στη «Μεταμόρφωσή» του επιστρέφουν από αύριο στο Ιδρυμα Κακογιάννη – αφού πήραν και θεατρική επιχορήγηση). Το έργο είχε κάνει πρεμιέρα όχι σε έναν συνηθισμένο τόπο αλλά στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης 1941-44, πρώην κρατητήρια της Γκεστάπο. Η αρχική ομάδα αποτελείται από τους Σάββα Στρούμπο, Νίκο Δροσάκη, Αντιγόνη Ρήγα και Μιλτιάδη Φιορέντζη.
Στη συνέχεια ανεβάζουν το «Οπως σας αρέσει» (μια ελεύθερη διασκευή του Σαίξπηρ) στο στούντιο Κινητήρας και πέρυσι τους «Δίκαιους» του Αλμπέρ Καμί. Μέχρι τον Φεβρουάριο – και πριν από τον Κάφκα – η ομάδα (προστέθηκαν πια οι Ρόζα Προδρόμου, Ελεάνα Γεωργούλη, Μαρία Αθηναίου, Θοδωρής Σκυφτούλης, Δανάη Σπηλιώτη, Γιώργος Κολιός) ανέβασε ξανά, στη Knot Gallery, το έργο «Οι δίκαιοι» – όπου μια ομάδα επαναστατών στη Ρωσία του 1905 αποφασίζει να δολοφονήσει τον Μεγάλο Δούκα Σέργιο.
«Το έργο αποτυπώνει μια υπαρξιακή αγωνία, θέτει το ερώτημα αν τεκμηριώνεται ηθικά η δολοφονία ως επαναστατική πράξη αλλά και αν αξίζει να διαθέσει κάποιος τη ζωή του στην υπόθεση της επανάστασης. Η σημερινή επικαιρότητα στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική επανανοηματοδοτεί την ιδέα του επαναστατημένου ανθρώπου», σημειώνει ο Σάββας Στρούμπος.
Η ομάδα Σημείο Μηδέν έχει κάνει επίσης περιοδείες και έχει συμμετάσχει στο Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας, στο Φεστιβάλ Σικυώνας και αλλού. Παράλληλα έχει οργανώσει συμπόσια με αφορμή τα θέματα που δραματουργικά καταπιάνεται. Οπως το «Βασανιστήρια και εξουσία» στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης της οδού Κοραή.
«Η απόφαση για τα έργα που παίζουμε είναι συλλογική. Προτείνω κάποιο έργο που προκαλεί δονήσεις, μελετάμε συλλογικά, δουλεύουμε πάνω σε αυτό. Η επιβίωση της νεανικής ομάδας είναι πολύ δύσκολη, προσπαθούμε να έχουμε μια οικονομική ενίσχυση, οι αμοιβές και τα ένσημα είναι εξίσου σε όλους. Δεν ζούμε ολοκληρωτικά απ’ αυτήν τη δουλειά, κάνουμε και δεύτερες δουλειές, όπως ιδιαίτερα μαθήματα και άλλα», υπογραμμίζει ο Σάββας Στρούμπος.

Αθηνόραμα – παρουσίαση

Η «Μεταμόρφωση» του Κάφκα επί σκηνής

Αν δεν είχε ήδη γραφτεί, κάποιος θα έπρεπε να την είχε φανταστεί. Η «Μεταμόρφωση» του Φραντς Κάφκα, το ολιγοσέλιδο διήγημα που γράφτηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες το 1912, ανήκει στην κατηγορία των πιο αρχετυπικών ιστοριών της ανθρωπότητας. Δεν είναι λίγες οι φορές που το εβμληματικό διήγημα του Τσέχου συγγραφέα έχει μεταφερθεί στο θέατρο^ θα σας θυμίσω εδώ την hi-tech εκδοχή του από τους Καταλανούς La Fura dels Baus στον Λυκαβηττό το 2006. Αυτή τη φορά, το εγχείρημα θα γίνει από τη βραβευμένη ομάδα της νεότερης γενιάς «Σημείο Μηδέν», η οποία πρόσφατα απέσπασε τον Έπαινο Νέων Δημιουργών από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών Κριτικών για την προηγούμενη της παράσταση, τους «Δίκαιους» του Αλμπέρ Καμύ. Ο σκηνοθέτης Σάββας Στρούμπος θα καθοδηγήσει τους πέντε ηθοποιούς της ομάδας στο ζοφερό και κλειστοφοβικό σύμπαν του Κάφκα, εκεί όπου «ένα πρωί ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε από εφιαλτικά όνειρα κι ένιωσε τον εαυτό του να έχει μεταμορφωθεί σ’ ένα πελώριο έντομο…». Τον ρόλο του εμπορικού αντιπροσώπου Γκρέγκορ Σάμσα, ο οποίος ζει σε ένα ασφυκτικό οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, γεμάτο ενοχές και φόβους και, μετά από μια ανήσυχη νύχτα, βρίσκει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σ’ ένα τεράστιο, απεχθές ζωύφιο, θα επωμισθεί ο Μιλτιάδης Φιορέντζης (φωτό). Παίζουν επίσης οι Μαρία Αθηναίου, Ελεάνα Γεωργούλη, Θοδωρής Σκυφτούλης και Σάββας Στρούμπος (από τις 26/4 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης).

Ιλειάνα Δημάδη idimadi@athinorama.gr

26/04/2012

http://www.athinorama.gr/theatre/newsroom/?edtid=18905

Σκηνοθετικό σημείωμα Μεταμόρφωσης

Η Μεταμόρφωση 

ή το παιχνίδι των θρυμματισμένων ειδώλων

 

 

 

«Η τέχνη μας συνίσταται στο θάμβος της αλήθειας:

Το φως πάνω στο κωμικοτραγικό προσωπείο που

υποχωρεί μορφάζοντας, είναι αλήθεια και μόνον αλήθεια»

 

Φραντς Κάφκα

Τα ανήσυχα όνειρα μιας νύχτας προκαλούν τη μεταμόρφωση του εμπορικού αντιπροσώπου Γκρέγκορ Σάμσα σε τεράστιο απεχθές ζωύφιο… Όμως, τι πραγματικά του συνέβη; Τι σημαίνει για μας μεταμόρφωση και πόσο κυριολεκτικά μπορούμε να την αντιληφθούμε;

Ο μιαρός Γκρέγκορ Σάμσα δεν είναι άλλος από τον σύγχρονο…

άνθρωπο-μηχανή παροχής υπηρεσιών σε έναν κόσμο «χωρίς καρδιά και πνεύμα» (Μαρξ),

άνθρωπο-ρόλο μιας εφιαλτικής κλοουνάτας οικογενειακών, επαγγελματικών και άλλων κοινωνικά επιβεβλημένων λαβυρίνθων,

άνθρωπο-προϊόν αλλότριων (και αλλοτριωτικών) επιθυμιών και προβολών των άλλων, που στέκεται μετέωρος στο κενό δίκτυο ενός απόντος εαυτού…

Ακριβώς τη στιγμή που η μηχανή-Γκρέγκορ Σάμσα μπλοκάρει κι αρχίζει να δυσλειτουργεί, ο ίδιος βλέπει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σε τεράστιο απεχθές ζωύφιο. Απεκδύεται τα όποια εναπομείναντα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του, υιοθετώντας την εικόνα που ο περίγυρός του απαιτεί, οι άνθρωποι του στενού οικογενειακού και επαγγελματικού του περιβάλλοντος. Θα μπορούσαμε κάλλιστα να πούμε ότι πείθει τον εαυτό του να μεταμορφωθεί στο εν λόγω βδέλυγμα, στην απεχθέστερη, δηλαδή, μορφή αυτού που οι άλλοι πιστεύουν πως είναι, ή πως θα πρέπει να είναι. Σταδιακά αιχμαλωτίζεται στη φυλακή της εικόνας των υπολοίπων για τον ίδιο, την ενδοβάλλει και μέσα από αυτή αναζητά τους όποιους διαύλους επικοινωνίας. Φυσικά, οι άλλοι δεν κάνουν απολύτως τίποτα για να τον απαλλάξουν από τη νέα του κατάσταση. Η μεταμόρφωσή του έρχεται να επιβεβαιώσει την εικόνα τους για αυτόν. Μάλιστα, αποδέχονται τη νέα του μορφή, κάνοντας ακόμα πιο ασφυκτικά τα δεσμά που του έχουν επιλέξει (κι αυτός ο ίδιος για τον εαυτό του), διαδικασία που όλοι μαζί ακολουθούν μέχρι τον θάνατο του από-ανθρωποποιημένου μιάσματος.

            Ο ήρωας μας, όμως, έχει προηγουμένως διαμορφώσει τις δυνατότητες πρόσληψης του εαυτού-του-και-του-κόσμου σε ένα συγκεκριμένο παραμορφωμένο (και παραμορφωτικό) οικογενειακό-και-κοινωνικό περιβάλλον γεμάτο ενοχές και φόβους, τόσο σε σχέση με τον εαυτό του, όσο και σχέση με τους άλλους. Αλλά και όλα τα πρόσωπα του δράματος είναι ταυτόχρονα εξαρτημένα και εσωτερικά παραμορφωμένα από το ίδιο τους το περιβάλλον, το οποίο με τη σειρά τους παραμορφώνουν, καταδικάζοντας εαυτούς-και-αλλήλους στην εν λόγω διαδικασία ψυχοσωματικής αλλοίωσης.

Ο Γκρέγκορ εξ’ αρχής αδυνατεί να βγει από τα δεσμά της φυλακής των άλλων. Μαστίζεται από ενοχές και στην παραμικρή σκέψη της όποιας πιθανής απελευθέρωσής του και τελικά, στερεί από τον εαυτό του κάθε τέτοια δυνατότητα. Δέχεται τα παραμορφωτικά του δεσμά ως μια υπαρξιακή απόφαση εγκλεισμού στη οικογενειακή-και-κοινωνική τους φυλακή, παίζει τον ρόλο που του υπέδειξαν και τον ακολουθεί μέχρι θανάτου. Οι άλλοι, προς στιγμήν, λυτρώνονται ψυχικά μέσα από την εξής αντίληψη: «Δεν είμαι εγώ το μίασμα, αλλά ο άλλος, ο έγκλειστος στο δωμάτιο, ο έκπτωτος και διαφορετικός». Δεν τα καταφέρνουν, όμως, να παραμείνουν σε αυτή την κατάσταση, διότι αποτελούν ήδη τα γρανάζια μιας οδυνηρής μηχανής παραμόρφωσης εαυτών-και-αλλήλων, που γεννάει τέρατα.

Τα πρόσωπα της Μεταμόρφωσης δρουν και αντιδρούν σα να είναι μπλεγμένα μεταξύ τους με χιλιάδες νήματα, σε έναν παράλογο λαβύρινθο θρυμματισμένων ειδώλων, όπου οι βασανιστικά παγιωμένες και επαναλαμβανόμενες κοινωνικές συμπεριφορές έρχονται να διαμορφώσουν μια παράλογη μηχανή ποικίλων ψυχοσωματικών παραμορφώσεων, χωρίς καμιά δυνατότητα διαφυγής. Λειτουργούν σε μια αέναη επαναληπτικότητα, χωρίς ίχνος επίγνωσης της κατάστασης τους. Η ίδια τους η άγνοια για τα αδιέξοδα που αναπαράγουν και το μηχανικά αέναο των πράξεων τους τα μεταμορφώνει, τελικά, σε όντα πάσχοντα, έγκλειστα στη φυλακή των δικών τους εικόνων για τον εαυτό-τους-και-τον-κόσμο.

            Η Μεταμόρφωση αποτελεί ακριβώς αυτήν την ατέλειωτη κραυγή αγωνίας ενάντια στον αυτόβουλο και υπαρξιακό εγκλεισμό των σύγχρονων ανθρώπων. Οι άνθρωποι, όμως, μπορούν να δράσουν και διαφορετικά. Έχουν πάντα τη δυνατότητα να σπάσουν τα δεσμά της κάθε φυλακής τους, να δημιουργήσουν ρήγματα στις παραστάσεις της καθημερινότητας τους, τη δυνατότητα να δώσουν ένα τέλος στον όποιον εφιάλτη κι επιτέλους, να δράσουν δημιουργικά προς τον εαυτό τους-και-τον-κόσμο. Το ερώτημα τίθεται αναπόφευκτα: μήπως είναι στο χέρι του καθενός από μας να επιλέξει ανάμεσα στην από-ανθρωποποίηση και στη διεκδίκηση ενός άλλου τρόπου ζωής και πιθανά ενός άλλου κόσμου; Απόφαση, που σαφώς ξεφεύγει από τα στενά ιδεολογικά στεγανά του θρυμματισμένου μας κόσμου και περνάει στην κλίμακα της υπαρξιακής επιλογής.

Σάββας Στρούμπος